ثابت نگاهداشتن دو جشن مذكور هم بعد از اسلام عملى شده است . پنج روز اول فروردين‌ماه نوروز عامه ، و روز ششم نوروز بزرگ يا نوروز خاصه بود « 1 » ، و در بامداد نوروز مردم به يكديگر آب مىپاشيدند و شكر را هديه ميدادند ، و امراى اسلامى هم بمناسبت نوروز هدايا مىپذيرفتند ، و اين هدايا در عهد بنى اميه از مردم عجم به 5 تا 10 مليون درهم بالغ مىشد ، « 2 » و چون نفوذ مردم خراسان بعد از ابو مسلم و برمكيان در دربار خلفا فراوان شد ، استقبال نوروز و مهرگان از سر نو رونق يافت ، و حتى شعراى عرب دربارهء اين جشن‌هاى عجمى قصايد و اشعار ساختند ، كه حمزه بن حسن اصفهانى اين گونه اشعار و سرودها را در كتاب « اشعار السايره فى النيروز و المهرجان » فراهم آورده بود « 3 » . و رسم شاهان خراسان اين بود ، كه درين روز ( اول حمل ) خلعت‌هاى بهارى تابستانى را بر سواران خويش بخش ميكردند « 4 » اما جشن مهرگان ( مهرجان معرب ) كه از قديم جشن ميترا يعنى خداى نور و آفتاب بود ، از روز 16 مهرماه آغاز ، و بروز 21 يعنى رام روز انجام مىيافت ، كه آغاز آن مهرگان عامه ، و انجام آن مهرگان خاصه يا مهرگان بزرگ بود « 5 » كه تا عهد اسلامى و دربار غزنويان نيز دوام كرد . « 6 » و مطابق روايات باستانى اين جشن به ياد پيروزى افريدون بر بيور اسپ ( ضحاك ) وضع شده بود . « 7 » و درين روز شاهان عجم تاجى را كه داراى صورت آفتاب بود مىپوشيدند ، و سحرگاهان مقارن طلوع آفتاب مردى در صحن دربار ايستاده به آواز بلند گفتى :

--> ( 1 ) - البيرونى در كتاب التفهيم 253 ( 2 ) - تاريخ تمدن اسلامى 2 - 22 ( 3 ) - آثار الباقيه 31 ( 4 ) - آثار 217 ( 5 ) - حواشى برهان 4 - 2065 ( 6 ) - تاريخ بيهقى 273 ( 7 ) - زين الاخبار خطى باب 21